Znikające mięśnie – sarkopenia

0
318
Utrata masy miesniowej

Sarkopenia to choroba zwykle spotykana w u osób w podeszłym wieku, niestety badania pokazują, że pierwsze objawy występują już w przedziale 25 -30 lat. Do tej pory sarkopenia była uznawana za zespół geriatryczny. Taka kwalifikacja wynika z niezupełnie zrozumiałych interakcji chorób u osób młodych.

Sarkopenia ma wpływ na:

  • zmniejszenie się masy mięśniowej mięśni szkieletowych kończyn górnych i dolnych,
  • zmniejszenie masy mięśni oddechowych, gdzie zmniejsza się masa i siła przepony,
  • zmniejszenie siły mięśni i ich wytrzymałości,
  • obniżenie kondycji fizycznej.

Czynikami rozwoju sarkopenii jest:

  • brak wystarczającej ilości białka w diecie,
  • zmniejszona zdolność przekształcania się białek w energię,
  • niższe stężenie niektórych hormonów (testosteron, estrogeny, androgeny nadnerczowe, hormon wzrostu GH, insulinopodobny czynnik wzrostu 1 IGF-1),
  • zmniejszona ilość komórek nerwowych biorących udział w wysyłaniu sygnału z mózgu do mięśni.

Sarkopenia objawia się:

  • osłabieniem mięśni,
  • słabą wytrzymałością na wysiłek,
  • zaburzeniem równowagi,
  • osłabieniem przepony,
  • utrudnieniem w oddychaniu,
  • zaburzeniem termoregulacji,
  • brakiem gorączki (przy istniejących zakażeniach).

Objawom współtowarzyszą:

  • obniżenie odporności,
  • zaburzenie gospodarki węglowodanowej,
  • apatia,
  • depresja,
  • zaburzenia lękowe.

Sarkopenia dzieli się na:

  • pierwotną (występującą samodzielnie),
  • wtórną (współtowarzyszącą innym chorobom lub czynnikom zewnętrznym, również u osób młodych).

Sarkopenia wtórna może współtowarzyszyć z:

  • chorobami, w obecności których dochodzi do wzrostu stężenia w surowicy substancji prozapalnych na czele z TNF-alfa (np. borelioza i inne choroby odkleszczowe), doprowadzając do zaniku mięśni i zaburzeń ruchowych;
  • chorobami neurodegeneracyjnymi (np. Alzheimer, Parkinson, stwardnienie zanikowe boczne, stwardnienie rozsiane, rdzeniowy zanik mięśni);
  • chorobami wywołującymi uogólniony stan zapalny organizmu; podczas intensywnego stanu zapalnego w organizmie wytwarzany kortykosteron przyśpiesza katabolizm mięśni;
  • dyzbiozą jelit; właściwa kompozycja mikrobów jelitowych stanowi wyznacznik sprawności funkcjonalnej organizmu. Zmiany mikrobu jelitowego są związane z fizjologicznym pogorszeniem funkcji układu mięśniowo-szkieletowego. Sarkopenia wiąże się ze specyficznymi interakcjami między drobnoustrojami jelitowymi. Niezrównoważona społeczność bakteryjna jelit przyczynia się do powstawania sarkopenii;
  • stresem oksydacyjnym;
  • zaburzeniami pracy tarczycy; nadczynność tarczycy ostatecznie prowadzi do zmniejszenia i jednocześnie osłabienia powierzchni mięśni (wzmożony rozkład białek i uwalnianie się aminokwasów do krwi);
  • insulinoopornością, która zmniejsza szybkość syntezy białek w mięśniach szkieletowych,
  • zespołem złego wchłaniania i innymi chorobami przewodu pokarmowego doprowadzającymi poprzez niedobór i braki odpowiednich składników do zaburzenia homeostazy mięśni;
  • otyłością prowadzącą do nadprodukcji cytokin zapalnych w organizmie,
  • niedożywieniem białkowo-kalorycznym i niedoborem karnityny, która jest niezbędna w produkcji energii w mięśniach szkieletowych;
  • chorobami serca, płuc, wątroby i nerek, które prowadzą do zaburzeń metabolizmu tkanek, narządów i mięśni;
  • zaburzeniem gospodarki żelaza w organizmie i jego przeładowaniem w mięśniach szkieletowych, które wiąże się z osłabieniem funkcji mięśni i ich zanikiem;
  • zażywaniem leków zaburzających metabolizm białek (np tetracyklina, chloramfenikol);
  • spożywaniem alkoholu i paleniem papierosów, które doprowadzają do zmniejszenia syntezy białek mięśniowych.

Diagnostyka w sarkopenii obejmuje ilościowe określenie masy i siły skurczy mięśni szkieletowych i sprawności fizycznej chorego. Jednak jest ona trudna i kosztowna i bardzo często zaniedbywana przez lekarzy.